Sigorta Tahkiminde Yeni Kısıtlama: SEDDK 2026/02 Sayılı Sirküleri, Uygulama ve Yargı Süreci

· 17 Kasım 2026

 

SİGORTA TAHKİMİNDE YENİ KISITLAMA: SEDDK 2026/02 SAYILI SİRKÜLERİ, UYGULAMA VE YARGI SÜRECİ

İÇİNDEKİLER

1. Sirkülerin Getirdiği Yenilik

2. Kapsam

3. Koşullar ve İspat Yükü

4. Uygulamada İlk Sonuçlar

5. Hukuki Tartışma

6. Zamanaşımı ve Hak Sahibi İçin Yol Haritası

7. TBB Davası ve Sürecin Durumu

8. Sonuç

Sigorta Tahkim Komisyonu, kasko ve zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıklarında zarar görenlerin başvurduğu hızlı ve düşük maliyetli çözüm yoludur. SEDDK’nın 5 Ağustos 2026 tarihli ve 1862 sayılı Kurul Kararı ile kabul ettiği 2026/02 sayılı Kurum Sirküleri bu yola, henüz tamamlanmamış maddi hasar dosyaları bakımından yeni bir eşik getirmiştir. Bu makalede, sirkülerin getirdiği yenilik incelenmiştir.

1. Sirkülerin Getirdiği Yenilik

Kanuna göre sigorta şirketine yazılı başvuru yapılıp talebin reddedilmesi ya da şirketin on beş gün içinde cevap vermemesi, Komisyona gitmek için yeterlidir. Başvurular önce raportör ön incelemesinden geçer.

“Motorlu Araç Sigortaları Kapsamında Sigorta Tahkim Komisyonuna Yapılacak Başvurular Hakkında Kurum Sirküleri”, SEDDK’nın internet sitesinde 7 Ağustos 2026’da yayımlanmıştır. Sirkülerin özü şudur: sigorta şirketi süresinde eksper atadığını ve raporun kendisine yüklenemeyecek etkenlerle tamamlanamadığını SBM sistemleri üzerinden belgelerse, talebin olumsuz sonuçlandığına ilişkin bir uyuşmazlık doğmuş kabul edilmez.

Sonuç olarak, on beş günlük cevap süresi dolmuş olsa bile eksper raporu beklenirken yapılan başvuru raportör ön incelemesinde işleme alınmamakta ve başvuru ücretinin yarısı iade edilmektedir (Yönetmelik m. 16/3).

Bir örnekle açıklayalım

Diyelim ki müvekkilin trafik kazası geçirdi ve aracında 200.000 TL hasar oluştu.

  • 1 Ekim: Sigorta şirketine yazılı başvuru yaptın.
  • 3 Ekim: Sigorta şirketi eksper atadı.
  • 16 Ekim: 15 günlük başvuru süresi doldu.
  • 17 Ekim: Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yaptın.

Normalde 15 günlük süre dolduğu için tahkime başvuru şartının gerçekleştiğini düşünürsün.

Ancak sigorta şirketi, eksperi zamanında atadığını ve raporun kendisine yüklenemeyecek nedenlerle tamamlanamadığını SBM kayıtlarıyla belgelendirirse;

  • Sigorta şirketi talebi reddetmiş sayılmayacak.
  • Başvuruya cevap verilmemiş olması tek başına uyuşmazlık oluşturmayacak.
  • Tahkim raportörü başvuruyu ön incelemede değerlendirmeye alamayacak.
  • Başvuru ücretinin yarısı iade edilecek.

Buradaki önemli husus, 15 günlük sürenin dolmasının tek başına tahkim başvuru şartını sağlamaya yetmemesidir.

2. Kapsam

● Kapsam içinde: kara araçları kasko ve zorunlu trafik sigortası; yalnızca maddi zararlar (araç hasarı, onarım bedeli, değer kaybı); ekspertiz süreci henüz tamamlanmamış dosyalar.

● Kapsam dışında: bedensel zararlar, diğer sigorta branşları, eksper raporu tamamlanmış veya ödeme/ret yapılmış dosyalar, mahkemede açılacak davalar ve icra takipleri.

Değer kaybı, hasar tespitiyle aynı raporda hesaplandığı için rapor açık kaldıkça aynı gerekçeyle sirkülerin kapsamına girebilir.

3. Koşullar ve İspat Yükü

Sirküler üç unsuru birlikte aramaktadır; biri eksikse uyuşmazlık doğmuş sayılır ve tahkim yolu açık kalır:

● Süresinde eksper ataması: Atama, mevzuattaki süre içinde yapılmış olmalıdır. Belgelerin tamamlanmasını izleyen bir iş günü içinde atama yapılması gerekir.

●Sigortacıya yüklenemeyecek etken: Raporun tamamlanamaması sigortacının kendi işleyişinden kaynaklanmamalıdır.

● SBM üzerinden belgeleme: Her iki hususun da SBM üzerinden ortaya konulması gerekir; şirketin sözlü beyanı yeterli değildir.

Bu olguyu ileri sürerek sirkülerden yararlanmak isteyen sigorta şirketi olduğundan ispat yükü de şirkettedir (TMK m. 6).

4. Uygulamada İlk Sonuçlar

Komisyonun açıklamasına göre raportörler yalnızca SBM ekranındaki kayda bakmakta; eksper süresinde atanmış ve rapor açık görünüyorsa başvuruyu işleme almamaktadır. Gecikmenin sigortacıya yüklenip yüklenemeyeceği ise ayrıca incelenmemektedir. Raporun kapatılması eksperin kontrolünde olduğundan, mevzuattaki kısa sürelere rağmen raporun kapatılması için fiilî bir üst sınır bulunmamaktadır.

Bunun pratik sonuçları şunlardır:

● Sigortacı dosyayı kapattığını yazılı bildirse bile SBM kaydı açık görünüyorsa başvuru işleme alınmamaktadır.

●“İşleme alınamamıştır” kararına karşı ayrı bir itiraz yolu yoktur; geriye aynı başvuruyu yenilemek kalmaktadır.

● Her yeni başvuruda ücret yeniden yatırılmakta, ret hâlinde yalnızca yarısı iade edilmekte, baro pulu bedeli ise kaybedilmektedir.

5. Hukuki Tartışma

Destekleyen görüş, sirkülerin gerçek uyuşmazlık ile henüz tamamlanmamış hasar sürecini ayırdığını ve Komisyonun gereksiz yere meşgul edilmesini önlediğini savunur. Eleştiren görüş ise şu noktalarda toplanmaktadır:

● Kanunilik: Kanun, eksper raporunun tamamlanmasını başvuru şartı olarak öngörmemiştir; kanunda olmayan şartın sirkülerle getirilemeyeceği ileri sürülmektedir.

● Raportörün yetkisi: Gecikmenin haklı olup olmadığı yargısal bir değerlendirmedir; kanun bunu raportöre bırakmamıştır.

● Hak arama özgürlüğü: AYM, KTK m. 97’deki şartı, zarar görene aşırı külfet yüklemeyen basit bir ön adım olduğu için Anayasa’ya uygun bulmuştur. Süresi belirsiz bir bekleme bu ölçütle bağdaşmaz.

●İçtihat: Bölge adliye mahkemeleri, kanun maddesinin kapsamının genel şartlarla genişletilemeyeceğini kabul etmektedir; bunun bir kurum sirküleri için evleviyetle geçerli olduğu savunulmaktadır.

6. Zamanaşımı ve Hak Sahibi İçin Yol Haritası

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar taleplerinde zamanaşımı iki yıldır (KTK m. 109/1) ve eksper sürecinin devam etmesi süreyi durdurmaz. Raportör ön incelemesindeki ret kararı bakımından doğrudan bir karar yoktur; bu nedenle süreye yaklaşan dosyalarda dava yoluna gitmek en güvenli seçenektir.

Sirküler yürürlükte kaldığı sürece izlenebilecek başlıca yollar şunlardır:

● Belgelerin tamamını tek seferde ve yazılı olarak sunmak, aracı ekspertize hazır tutmak ve bunları belgelemek.

● Bir iş günü içinde eksper atanmamışsa atamayı Genelge m. 6/4 uyarınca kendisi yapmak; rapora üç iş günü içinde itiraz etmek.

●Tahkim başvurusunda gecikmenin sigortacıya yüklenebileceğini belgeye dayalı olarak ileri sürmek; sigortacının dosyayı kapattığına dair yazısı varsa eklemek.

●  Tahkim yolu kapalı kalıyorsa KTK m. 97 şartları sağlanmış olmak kaydıyla mahkemeye gitmek.

7. TBB Davası ve Sürecin Durumu

Sirküler idari bir işlemdir ve yargısal denetime tabidir. Türkiye Barolar Birliği’nin internet sayfasında 16 Ekim 2026 tarihinde SEDDK aleyhine açılan davaya yer verilmiştir; yargılama süreci devam etmektedir. Dava açılması idari işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmadığından (İYUK m. 27), yürütmeyi durdurma veya iptal kararı verilmedikçe sirküler uygulanmaya devam edecektir. Gelişmeler TBB’nin resmî duyurularından takip edilmelidir.

8. Sonuç

2026/02 sayılı Sirküler, kâğıt üzerinde iki koşullu ve dengeli görünmektedir. Uygulamada ise raportörlerin SBM ekranındaki tek bir kayda dayanması ve ret kararlarına karşı itiraz yolunun bulunmaması, kanundaki kısa cevap ve ödeme sürelerinin tahkim bakımından anlamını yitirmesi riskini doğurmaktadır.

Hak sahipleri için pratik sonuç açıktır: belgeler eksiksiz sunulmalı, araç ekspertize hazır tutulmalı, atama ve rapor süreleri takip edilmeli ve zamanaşımı takvimlenmelidir. TBB davasının sonucu, kanunla tanınan tahkim yolunun idari bir sirkülerle daraltılıp daraltılamayacağı sorusuna yargısal bir cevap verecektir.